สำหรับคนไทยที่วางแผนเดินทางมาทำงานหรือฝึกงานในประเทศจีน สิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้ามคือ การดำเนินการเรื่องวีซ่า ใบอนุญาตทำงาน และเอกสารการพำนักให้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์ เพื่อให้การทำงานและการพำนักในประเทศจีนเป็นไปอย่างราบรื่น สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเฉิงตูขอแนะนำข้อมูลพื้นฐานที่ควรทราบ ดังนี้

1. ก่อนเดินทางมาทำงานในจีน ต้องเตรียมอะไรบ้าง?

ผู้ที่ประสงค์จะเดินทางมาทำงานในประเทศจีนควรประสานกับนายจ้างหรือสถานที่ทำงานเพื่อดำเนินการเกี่ยวกับเอกสารก่อนเดินทาง โดยทั่วไป ได้แก่

(1) ขอหนังสือยืนยันการเชิญมาทำงาน (Invitation Letter for Work /工作邀请函) จากสถานที่ทำงาน

(2) ยื่นขอวีซ่าประเภท Z (วีซ่าทำงาน /工作签证) ที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่จีนประจำประเทศไทย

สำหรับขั้นตอนภายหลังเดินทางเข้าประเทศจีนจะแตกต่างกันตามระยะเวลาและลักษณะของการทำงาน

1.1 กรณีทำงานไม่เกิน 90 วัน

เมื่อเดินทางถึงประเทศจีนแล้ว ควรขอให้สถานที่ทำงานออก หนังสือรับรองการทำงาน (Certificate of Employment หรือ Work Certificate /工作证明) ซึ่งระบุระยะเวลาการปฏิบัติงานอย่างชัดเจน และปฏิบัติงานภายในระยะเวลาที่ได้รับอนุญาต

1.2 กรณีทำงานเกิน 90 วัน

ภายหลังเดินทางเข้าประเทศจีน โดยทั่วไปจะต้องดำเนินการ ดังนี้

(1) ขอใบอนุญาตทำงาน (Work Permit /工作许可证) จากกรมการจัดหางานของมณฑลที่ตั้งสถานที่ทำงานของตน

(2) ขอใบอนุญาตพำนักประเภททำงาน (Work-type Residence Permit /工作类居留证件) จากหน่วยงานตรวจคนเข้า–ออกเมืองในพื้นที่

(3) ขอให้สถานที่ทำงานของตนออกหนังสือรับรองการทำงาน (Certificate of Employment or Work Certificate/工作证明) ซึ่งระบุระยะเวลาการปฏิบัติงานให้ชัดเจน

(4) ตรวจสอบให้ระยะเวลาการทำงานและการพำนักเป็นไปตามที่ได้รับอนุญาต หากประสงค์จะทำงานต่อ ควรดำเนินการต่ออายุเอกสารล่วงหน้าตามระยะเวลาที่กำหนด

2. เมื่อแต่งงานกับชาวจีน สามารถทำงานในจีนได้ทันทีหรือไม่?

การเป็นคู่สมรสของพลเมืองจีนไม่ได้ทำให้ชาวต่างชาติได้รับสิทธิทำงานในประเทศจีนโดยอัตโนมัติ หากประสงค์จะทำงานอย่างถูกกฎหมาย จะต้องดำเนินการเกี่ยวกับ

• ใบอนุญาตทำงาน (Work Permit /工作许可证)
• เอกสารการพำนักที่สอดคล้องกับการทำงาน

ดังนั้น ก่อนรับงานควรตรวจสอบให้แน่ใจว่า สถานะการพำนักและการทำงานของตนสอดคล้องกับเอกสารที่ถืออยู่

3. นักศึกษาต่างชาติสามารถฝึกงานในจีนได้หรือไม่?

นักศึกษาต่างชาติที่ศึกษาอยู่ในประเทศจีนสามารถฝึกงานนอกสถานศึกษาได้ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด โดยหลักการจำเป็นต้อง

(1) ได้รับการอนุญาตจากสถาบันการศึกษา

(2) ฝึกงานในตำแหน่งหรือเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับสาขาวิชาที่ศึกษา

(3) ให้สถาบันการศึกษาออกเอกสารประกอบการฝึกงาน

(4) นำเอกสารไปดำเนินการกับหน่วยงานตรวจคนเข้า–ออกเมือง เพื่อเพิ่มข้อมูลหรือคำกำกับเกี่ยวกับการฝึกงานในใบอนุญาตพำนัก ก่อนเริ่มฝึกงาน

หากใบอนุญาตพำนักประเภทศึกษายังไม่มีข้อมูลหรือคำกำกับที่อนุญาตให้ฝึกงานนอกสถานศึกษา ไม่ควรเริ่มฝึกงานจนกว่าจะดำเนินการตามขั้นตอนเรียบร้อย เพื่อไม่ให้ฝ่าฝืนกฎหมายเพราะทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต สำหรับเรื่องค่าตอบแทนหรือเบี้ยเลี้ยง ควรตรวจสอบเงื่อนไขกับสถาบันการศึกษาและหน่วยงานที่รับฝึกงานล่วงหน้า

4. ทำงานในจีน ต้องระวังอะไรเป็นพิเศษบ้าง?

การมีวีซ่าหรือใบอนุญาตทำงานไม่ได้หมายความว่าสามารถทำงานได้ทุกประเภทหรือกับนายจ้างรายใดก็ได้ ก่อนเริ่มงาน ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่า

✓ มีใบอนุญาตทำงานที่ถูกต้อง
✓ งานและนายจ้างตรงกับที่ได้รับอนุญาต
✓ สถานะการพำนักสอดคล้องกับการทำงาน
✓ ไม่ทำงานเกินระยะเวลาที่ได้รับอนุญาต
✓ ตรวจสอบวันหมดอายุของเอกสารอย่างสม่ำเสมอ

การทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต หรือทำงานนอกเหนือจากเงื่อนไขที่ได้รับอนุญาต อาจถือเป็นการทำงานโดยผิดกฎหมายและมีบทลงโทษตามกฎหมายจีน

การตรวจสอบเอกสารให้ครบถ้วนตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน จะช่วยลดปัญหาด้านการทำงานและการพำนัก และทำให้การใช้ชีวิตในประเทศจีนเป็นไปอย่างราบรื่นมากยิ่งขึ้น

หมายเหตุ:

- หลักเกณฑ์ด้านวีซ่า การทำงาน และการพำนักของชาวต่างชาติอาจแตกต่างกันตามลักษณะงาน ระยะเวลาการทำงาน และพื้นที่ ผู้ประสงค์จะทำงานหรือฝึกงานในประเทศจีนควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับนายจ้าง สถาบันการศึกษา และหน่วยงานจีนที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ

- ชาวต่างชาติที่ทำงานในประเทศจีนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย สามารถเข้าระบบประกันสังคม โดยมีหน้าที่และสิทธิเช่นเดียวกับชาวจีน อาทิ หน้าที่การชำระเงินให้ระบบประกันสังคม สิทธิการรักษาพยาบาล และสิทธิในการเข้าถึงเงินเกษียณอายุ ภายใต้หลักเกณฑ์ที่รัฐบาลจีนกำหนดไว้