การจดทะเบียนสมรสระหว่างคนไทยกับชาวจีนภายใต้กฎหมายจีน นอกจากการเตรียมตัวสำหรับการเริ่มต้นชีวิตคู่แล้ว ยังมีเรื่องเอกสาร ขั้นตอนการจดทะเบียน ตลอดจนสิทธิและหน้าที่ทางกฎหมายที่ควรทำความเข้าใจไว้ล่วงหน้า สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเฉิงตูขอแนะนำข้อมูลเบื้องต้นที่ควรทราบ ดังนี้

1. ก่อนจดทะเบียนสมรส ต้องเตรียมอะไรบ้าง?

เอกสารของคู่สมรสฝ่ายไทย โดยทั่วไป ควรเตรียมเอกสารสำคัญ ได้แก่

(1) หนังสือเดินทางที่ยังมีอายุใช้งาน

(2) เอกสารรับรองสถานภาพสมรส เช่น หนังสือรับรองว่าไม่มีการจดทะเบียนสมรส (Certificate of No Marriage Record) หรือเอกสารอื่นที่หน่วยงานจีนยอมรับ

(3) กรณีเคยสมรสมาก่อน ควรเตรียมเอกสารแสดงการสิ้นสุดของการสมรสเดิม เช่น ใบสำคัญการหย่า หรือใบมรณบัตรของคู่สมรสเดิม

เอกสารที่ออกโดยหน่วยงานไทยและจะนำมาใช้ในประเทศจีน ต้องดำเนินการรับรองเอกสารตามขั้นตอนการนิติกรณ์ที่ถูกต้อง จึงควรตรวจสอบข้อกำหนดและขั้นตอนการรับรองเอกสารให้เรียบร้อยก่อนนำมายื่น

เอกสารของคู่สมรสฝ่ายจีน

คู่สมรสฝ่ายจีนควรเตรียมบัตรประจำตัวประชาชนและเอกสารอื่น ๆ ตามที่หน่วยงานรับจดทะเบียนสมรสกำหนด

ข้อแนะนำ: ก่อนเดินทางไปจดทะเบียน ควรติดต่อสำนักงานที่จะไปดำเนินการล่วงหน้า เพื่อตรวจสอบรายการเอกสาร การนัดหมาย และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

2. สามารถจดทะเบียนสมรสได้ที่ไหนบ้าง?

ปัจจุบันบุคคลจีนสามารถยื่นจดทะเบียนสมรสได้โดยไม่จำกัดเฉพาะพื้นที่ตามทะเบียนบ้านของคู่สมรสฝ่ายจีน อย่างไรก็ดี มีเพียงสำนักงานจดทะเบียนสมรสบางแห่งจะให้บริการจดทะเบียนสมรสระหว่างชาวจีนกับชาวต่างชาติ จึงควรตรวจสอบกับสำนักงานกิจการพลเรือน (民政部门) ในพื้นที่ก่อนเดินทางไปดำเนินการในนครเฉิงตู มีจุดให้บริการจดทะเบียนสมรสระหว่างชาวจีนกับชาวต่างชาติ ได้แก่

(1) 四川天府新区红染湾公园婚姻登记处 (Sichuan Tianfu New Area Hongliangwan Park Marriage Registry)

(2) 成都高新区桂溪生态公园婚姻登记处 (Chengdu High-Tech Zone Guixi Ecological Park Marriage Registration Office)

(3) 四川省民政厅婚姻登记处 (Sichuan Province Civil Affairs Department Marriage Registration Office)

(4) 锦江区民政局合江亭婚姻登记处 (Chengdu Jinjiang District Hejiangting Marriage Registry)

อนึ่ง ควรตรวจสอบสำนักงานที่สามารถรับจดทะเบียนได้ รวมถึงเงื่อนไขและการนัดหมายล่าสุดกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเดินทางไปดำเนินการ

3. หลังสมรสแล้ว มีเรื่องอะไรที่ควรรู้?

การพำนักและการทำงาน

การสมรสกับพลเมืองจีน ไม่ได้ทำให้คู่สมรสชาวไทยได้รับสิทธิพำนักหรือทำงานในประเทศจีนโดยอัตโนมัติ ผู้ที่ประสงค์จะพำนักในประเทศจีนจะต้องมีวีซ่าหรือเอกสารการพำนักที่ถูกต้องตามวัตถุประสงค์และระยะเวลาการพำนัก และหากประสงค์จะทำงาน จะต้องดำเนินการขอใบอนุญาตทำงานและเอกสารการพำนักที่เกี่ยวข้องตามหลักเกณฑ์ของทางการจีน

4. หากชีวิตคู่มีการเปลี่ยนแปลง

หากคู่สมรสตกลงหย่าด้วยความยินยอม สามารถดำเนินการตามขั้นตอนการจดทะเบียนหย่าที่กฎหมายจีนกำหนด โดยมีระยะเวลาทบทวนการตัดสินใจ (Cooling-off Period) 30 วัน หากฝ่ายหนึ่งไม่ยินยอมหย่า หรือมีข้อพิพาทเกี่ยวกับบุตรหรือทรัพย์สิน อาจต้องดำเนินการผ่านกระบวนการทางศาล โดยกรณีที่เกี่ยวข้องกับการดูแลบุตร ศาลจะพิจารณาข้อเท็จจริงและประโยชน์ของเด็กเป็นสำคัญ

5. การวางแผนเรื่องทรัพย์สินและมรดก

การสมรสข้ามชาติอาจเกี่ยวข้องกับกฎหมายของมากกว่าหนึ่งประเทศ โดยเฉพาะกรณีที่มีทรัพย์สินอยู่ทั้งในประเทศไทยและประเทศจีน จึงควรเก็บรักษาหลักฐานกรรมสิทธิ์ เอกสารทางการเงิน และเอกสารสำคัญเกี่ยวกับทรัพย์สินให้ครบถ้วน รวมถึงอาจพิจารณาจัดทำข้อตกลงเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือพินัยกรรมอย่างเหมาะสม เพื่อช่วยลดความยุ่งยากหรือข้อพิพาทที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

“เช็กให้พร้อม ก่อนจดทะเบียนสมรสกับชาวจีนในประเทศจีน”

✓ ทำความเข้าใจเรื่องการพำนัก การทำงาน และสิทธิทางกฎหมายหลังสมรสแล้ว

✓ หนังสือเดินทางยังมีอายุใช้งาน

✓ เอกสารรับรองสถานภาพสมรสพร้อม

✓ เอกสารจากประเทศไทยผ่านขั้นตอนที่จำเป็น

✓ ตรวจสอบสำนักงานที่รับจดทะเบียนในประเทศจีนและทำการนัดหมายกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว

การเตรียมเอกสารและศึกษาข้อมูลล่วงหน้า จะช่วยให้การจดทะเบียนสมรสและการใช้ชีวิตครอบครัวในประเทศจีนเป็นไปอย่างราบรื่นมากขึ้น

หมายเหตุ: ข้อมูลข้างต้นเป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้นเพื่อประกอบการพิจารณาเท่านั้น ขั้นตอน เอกสาร และหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องอาจมีการเปลี่ยนแปลง และข้อกฎหมายเกี่ยวกับการหย่า บุตร ทรัพย์สิน และมรดกขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี ผู้เกี่ยวข้องควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับหน่วยงานจีนที่รับผิดชอบ และขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายเมื่อจำเป็น